Waarom zijn de resultaten uit de gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT’s) zo onbevredigend? Volgens sommige experts hebben de onderzoeken zelf juist grote beperkingen. Elk jaar worden er maar liefst 18.000 RCT’s over conventionele geneesmiddelen gepubliceerd. Maar door ‘onvoldoende deugdelijk bewijs’ hebben deze onderzoeken meestal ‘weinig waarde voor de klinische praktijk’.

Verbluffende resultaten bij homeopathie
‘Zelfs als RCT’s een gunstig effect aantonen, geven ze vaak onvoldoende inzicht in de nadelige effecten’, zegt hoogleraar Jan Vandenbroucke, Universiteit Leiden. ‘Een goede analyse behoort ook een evaluatie van de bijwerkingen te bevatten.’ Volgens Sir Michael Rawlins, hoofd van de MHRA, de Britse toezichthouder op de veiligheid van geneesmiddelen, zouden RCT’s vervangen moeten worden door een bredere aanpak waarmee alle wetenschappelijke bewijzen kunnen worden geanalyseerd.
De in 2015 overleden David Sackett, een van de grondleggers van de klinische epidemiologie, dacht daar hetzelfde over. ‘Evidence-based geneeskunde is niet beperkt tot RCT’s en meta-analyses [analyses van de resultaten uit meerdere onderzoeken]’, schreef hij 20 jaar geleden. ‘Alles draait om het opsporen van het beste onafhankelijk bewijs waarmee we onze klinische vragen kunnen beantwoorden.’

Het Amerikaanse congres gaf het Instituut voor Patiëntgericht Effectonderzoek (PCORI) onlangs opdracht te onderzoeken wat het nut van medische behandelingen is in de dagelijkse praktijk. De vraag waarop het PCORI een antwoord moet vinden is: zorgt behandeling X voor gezondere patiënten? Als homeopathie volgens de patiëntgerichte principes van het PCORI wordt beoordeeld, dan is de uitkomst duidelijk: homeopathie werkt stelselmatig beter dan conventionele medicijnen.

Zwitersland erkend homeopathie volledig
Zo verscheen in 2008 een onderzoek waarin ruim honderd Duitse en Zwitserse homeopathische huisartsenpraktijken verslag deden over hun ‘chronisch zieke patiënten na 8 jaar homeopathie’. De resultaten waren opzienbarend: de ernst van de aandoeningen verminderde aanzienlijk en de kwaliteit van leven verbeterden aanmerkelijk.
Misschien is dit wel waarom de Zwitserse regering homeopathie vanaf mei 2017 dezelfde status voor de zorgverzekering geeft als conventionele geneesmiddelen.
Homeopathie blijkt ook bijzonder waardevol te zijn voor multimorbide patiënten, die meerdere gezondheidsproblemen hebben. Onderzoekers van de Universiteit van Bern keken naar het effect van homeopathie bij 50 van zulke patiënten. Ze vonden een verbetering van 91 procent binnen 12 maanden – voor minder dan de helft van de geschatte kosten van een conventionele behandeling.
Verder bleek uit een vergelijking van conventionele en homeopathische zorg in een Duitse huisartsenpraktijk, dat de tevredenheid van patiënten over homeopathie een kwart hoger was. Ook de artsen waren tevredener, vooral over de resultaten bij kinderen.

Patienten voelen zich beter na homeopathie
In een Belgisch onderzoek hadden de patienten eerder een conventionele behandeling gehad (waarvan velen zeiden dat die hun problemen had verergerd). Een meerderheid van 89 procent gaf aan dat homeopathie ‘hun lichamelijke toestand had verbeterd’. De Belgisch onderzoekers concludeerden dat de homeopathische behandelingen aanzienlijk minder kostten (een derde) dan de conventionele behandelingen. Patiënten stopten bovendien met medicijnen die ze eerder kregen voorgeschreven.

De paar homeopathische ziekenhuizen in het Verenigd Koninkrijk hebben vergelijkbare ervaringen met hun patiënten, die vaak een uitpuilend medisch dossier meebrengen vol mislukte behandelingen voor diverse aandoeningen. Ook hier laat onderzoek volgens de PCORI-benadering duidelijk de voordelen van homeopathie zien. Ruim 6500 patiënten van een homeopathische polikliniek in Bristol werden zes jaar lang gevolgd; 71 procent zei een positieve verandering in zijn gezondheid te ervaren. 

Deel 6 uit artikel ‘Meer dan water’, bron Medisch Dossier